Z dniem 15 sierpnia 2024 r. mija termin na wprowadzenie Standardów Ochrony Małoletnich (zwanych dalej SOM) przez podmioty pracujące z małoletnimi. Powyższy obowiązek wynika z najnowszej nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i kilku innych ustaw, zwanej również „Ustawą Kamilka”, nazwanej tak dla upamiętnienia ośmioletniego chłopca zmarłego na skutek przemocy domowej.Wprowadziła ona między innymi interesujące nas w niniejszym wpisie zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (zwanej dalej ustawą) poprzez dodanie rozdziału 4b zatytułowanego „Standardy ochrony małoletnich”.
Wśród podmiotów zobowiązanych do wprowadzenia SOM ustawa wymienia wprost:
1) organy zarządzające jednostkami systemu oświaty, o których mowa w art. 2 pkt 1–8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. –Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, 1672, 1718 i 2005), oraz innymi placówkami oświatowymi, opiekuńczymi, wychowawczymi, resocjalizacyjnymi, religijnymi, artystycznymi, medycznymi, rekreacyjnymi, sportowymi lub związanymi z rozwijaniem zainteresowań, do którychuczęszczają albo w których przebywają lub mogą przebywać małoletni;
2) organizatorów działalności oświatowej, opiekuńczej, wychowawczej, resocjalizacyjnej, religijnej, artystycznej, medycznej, rekreacyjnej, sportowej lub związanej z rozwijaniem zainteresowań przez małoletnich.
3) podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego, w zakresie niezbędnym do zapewnienia ochrony małoletnich.
Oczywiście zakres informacji, jakie powinny zawierać SOM będą się różnic w zależności od rodzaju podmiotu zobowiązanego do ich wprowadzenia.
Zgodnie z ustawą W przypadku podmiotów wskazanych powyżej w punktach 1 i 2 SOM określa się w szczególności:
1) zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki lub organizatora, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich;
2) zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego;
3) procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz w przypadku instytucji, które posiadają takie uprawnienia, osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”;
4) zasady przeglądu i aktualizacji standardów;
5) zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki lub organizatora do stosowania standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności;
6) zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania;
7) osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia;
8) sposób dokumentowania i zasady przechowywania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego.
W SOM należy również określić:
1) wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone;
2) zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet;
3) procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie;
4) zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.
Natomiast SOM wprowadzone przez podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz turystyczne, a także prowadzące inne miejsca zakwaterowania zbiorowego, w sposób dostosowany do charakteru i rodzaju prowadzonych usług, powinny określać w szczególności:
1) zasady zapewniające bezpieczne relacje między personelem podmiotu, a małoletnim, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich;
2) zasady i procedury identyfikacji małoletniego przebywającego w obiekcie hotelarskim i jego relacji w stosunku do osoby dorosłej, z którą przebywa w tym obiekcie;
3) zasady i procedury reagowania w przypadku uzasadnionego przypuszczenia, że dobro małoletniego znajdującego się na terenie obiektu hotelarskiego lub korzystającego z usług turystycznych jest zagrożone;
4) procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego oraz zawiadamianie sądu opiekuńczego;
5) zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu podmiotu do stosowania standardów, zasady przygotowania tego personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności.
Ustawa wprowadza nadto obowiązek dokonywania oceny i aktualizacji SOM co dwa lata oraz wymóg umieszczenia SOM w wersji pełnej na stronie internetowej podmiotu oraz w widocznym miejscu w placówce, a także w wersji skróconej zawierającej informacje zrozumiałe i niezbędne dla małoletnich.
W razie potrzeby uzyskania pomocy we wprowadzeniu SOM, zapraszam do kontaktu.
